Acar Baltaş

 

Gönüllerde ve zihinlerde iz bırakan konuşmacı - Acar Baltaş

 
 
 
Narsistik Liderler Olumlu Kurum Kültürü Yaratamaz

Narsistik Liderler Olumlu Kurum Kültürü YaratamazYapıcı, verimliliği teşvik eden çalışanların çalışmaktan mutluluk duydukları bir kurum kültürü yaratmak önemli ölçüde iş liderinin sorumluluğundadır. İş lideri kuruma ve kurum iklimine damgasını vurur. Jimm Collins'in “İyi'den Mükemmel Şirkete” (From Good to Great) adlı sürdürülebilir başarıya ulaşmanın yollarını konu alan kitabında, 15 yıl süre ile ortalamanın üzerinde başarı gösteren şirketleri yöneten iş liderlerinin belirleyici özellikleri araştırılmıştır. Bu liderlerin ayırıcı özelliklerinin, ılımlı ancak kararlı, alçak gönüllü ancak korkusuz oldukları görülmüştür. Birbiriyle çelişkili gibi gözüken bu sıfatların gerçekte iş hayatında ince fakat sağlam karşılığı vardır. Strateji ve hedeflerde ödünsüz ve kararlı olmak; uygulamada ise destekleyici, hoşgörülü, ılımlı olmak mümkündür. Böyle liderler duygusal zekası yüksek ve olgun insanlardır. Yirmi yılı aşkın meslek hayatımda bu özelliklere sahip az sayıda lider tanıdım.

Narsistik Lider Özellikler

Buna karşılık çok sayıda kendine hayran, her şeyi bildiğine inanan ve kendilerine hizmet eden iş liderleriyle karşılaştım. Narsist liderlere spor, siyaset ve iş hayatının çeşitli kademelerinde rastlamak olağandır. Ben yıllar içinde kendine hayran narsist liderlerin altı özelliğini gözledim:

1. Dinlemezler. Herşeyi bildiklerine inandıkları için kimseyi dinlemeye ihtiyaç duymazlar. Gerek yönetim toplantıları, gerek bir veya iki astla yapılan toplantı ve sohbetler monologdan oluşur. Karşıdakilere sadece onaylamak ve dinlemek düşer. Fikir sorar gibi yaptıklarında da, daha önce söylediklerinin onaylanmasını beklerler.

2. Empati nedir bilmezler. Aldıkları kararların ve ilişkiye girdikleri kişilerin nasıl etkilendikleriyle ilgilenmezler. Daha doğrusu insan ilişkilerinin böyle bir boyutu olduğunun farkında değildirler. Eşleri ve çocukları da bu durumdan kendi paylarına düşeni alırlar.

3. Başarı ve güç için önüne geçilmez istek duyarlar. Bu özellik iki sonuç verir: Birincisi gerçekçi olmayan riskler almak, ikincisi başarı için her yolu geçerli saymak. Yasaların ve kuralların kendileri için geçerli olmadığını düşünürler. Aldıkları riskler, kendilerini başkaları için değil, şirketi veya başlarında bulundukları kurumu, kendileri için zora sokmak veya tehlikeye atmak şeklindedir.

4. Eleştirilmekten nefret ederler. Bu kişiler eleştirinin her türlüsüne kapalıdır. En dostça eleştiriden bile rahatsız olur ve eleştirenleri düşman olarak algılarlar. Onlara göre kendilerini eleştirenler, ya kıymetlerini bilmeyen kötü niyetli kimseler veya derinlemesine düşünemeyen ahmaklardır. Bu eleştirinin hesabı günü gelince sorulmak üzere bir kenara kayıt edilir. En hafif bir tonda işaret edilen kusurlarını da meziyet olarak görür ve bu özelliklerinin onları başarıya ulaştırdığını düşünürler.

5. Yardım almazlar. Fikir danışmak ve yardım istemek bu tür liderler için değil düşünülmesi, hayal edilmesi bile “zor” bir durumdur. Bunun birkaç nedeni vardır. Birincisi, yardım istenecek kişi “O kim?” dir. İkincisi o kişi önemli olsa bile, “Söyledikleri doğru ancak bu durum için geçerli değil” dir. Onlar her şeyi en iyi bilen olduklarına göre, fikir sormak ve yardım istemek için neden yoktur. Bulundukları nokta danışman bulundurmayı gerektiriyorsa, bu danışmanlar onu onaylamak için vardır. Kurdukları sosyal ilişkileri kendilerini anlatmak ve ne kadar değerli olduklarını kanıtlamak içindir.

6. İnsanlara değer vermezler. Ortadaki her başarı onların eseridir. Bulundukları çevrede liderin başarısı için gecesini gündüzüne katmış herkes değersiz neferlerdir. O kişi olmazsa, liderin işaret edeceği herhangi biri o görevi fazlasıyla yerine getirir. Narsistik lider o kişileri etrafına toplayarak zaten onları ödüllendirmiştir. Her türlü başarı, liderin öngörüsü, zekası, oluşturduğu strateji, gücü ve kararlılığı ile kazanılmıştır. Aksini düşünen öngörüsüz cahilin tekidir.

Narsistik liderler kendilerini, birlikte oldukları kurum ve kişilere ödül olarak görürler. Bu kişilerin aileleri ile kurdukları ilişki de farklı değildir. Çevrelerindeki herkes onlara hizmet için vardır, onların ihtiyacını karşıladıkları ölçüde değerlidir ve o ihtiyaç kalktığı zaman da “görünmez” olmaları beklenir.

Sonuç

Narsistik liderler güce karşı duydukları önüne geçilmez istek nedeniyle, genişlemeyi gelişme olarak algılarlar. Bunun sonucu olarak şirketi esas iş alanı dışındaki işlere sokarak güçlerini arttırmaya yönelirler. Örneğin bundan 25 yıl önce “Moments of Truth” adlı kitabıyla gündeme getirdiği müşteri merkezli yaklaşımla hava yolu endüstrisinin kahramanı olan Jan Carlson SAS'te gösterdiği yüksek performans nedeniyle elde ettiği krediyi, gereksiz şirket satın almaları ile SAS'ı batırma noktasına getirerek tüketmiştir. Siyaset alanında, ülkeyi büyütmek için savaşa sokarak felakete sürükleyen çok sayıda örnek vardır. Spor alanında ise, yaptıkları harcamalarla yönettikleri klübü iflas noktasına getiren, sonra da bırakıp giden, giderken de sorumluluğu başkasına yükleyen çok sayıda “başkan” vardır.

Her ne kadar Churchill, J. Welch, G. Soros gibi üretken narsistler de olsa bile narsistik liderler kurumun imkanlarını kendi egolarını büyütmek ve güçlerini geliştirerek kendilerine hizmet etmek için kullandıklarından kalıcı, verimliliğe dönük ve olumlu bir kurum kültürü yaratamazlar. Bu nedenle J. Collins'in düzenli ve kalıcı başarı sağlamış şirketlerin iş liderlerinin alçak gönüllü kişiler olduğunu saptaması önemli ve ders çıkartılması gereken bir sonuçtur.





Adınız *
E-posta adresiniz *
Yorumunuz *

Güvenlik Kodu
Güvenlik Kodunu Girin *
 

Narsistik Liderler Olumlu Kurum Kültürü Yaratamaz
2015-06-17
Sürüye Uymak
2015-05-27
İletişim Her Derde Deva Değil!
2015-05-15
Değerler Hayata Nasıl Geçer?
2015-04-15
Günlük Hayatta Değerler
2015-04-01
Değerlerin Değeri
2015-03-18
İnsanlar Değişir mi?
2015-03-04
Para Mutluluk Getirir Mi?
2015-02-18
Kaptırıp Gidince
2015-02-05
Kötü Liderlik
2015-01-21
Tüm makaleler için TIKLAYINIZ...

    HAZİRAN 2015 (1)
    MAYIS 2015 (2)
    NİSAN 2015 (2)
    MART 2015 (2)
    ŞUBAT 2015 (2)
    OCAK 2015 (2)
    ARALIK 2014 (2)
    KASIM 2014 (1)
    EKİM 2014 (4)
    EYLÜL 2014 (2)
    AĞUSTOS 2014 (2)
    TEMMUZ 2014 (2)
    HAZİRAN 2014 (2)
    MAYIS 2014 (2)
    NİSAN 2014 (3)
    MART 2014 (2)
    ŞUBAT 2014 (3)
    OCAK 2014 (2)
    ARALIK 2013 (1)
    EKİM 2013 (1)
    EYLÜL 2013 (1)
    AĞUSTOS 2013 (1)
    TEMMUZ 2013 (1)
    HAZİRAN 2013 (1)
    MAYIS 2013 (1)
    MART 2013 (1)
    ŞUBAT 2013 (2)
    ARALIK 2012 (1)
    KASIM 2012 (1)
    EKİM 2012 (1)
    EYLÜL 2012 (1)
    AĞUSTOS 2012 (1)
    TEMMUZ 2012 (1)
    HAZİRAN 2012 (1)
    MAYIS 2012 (1)
    MART 2012 (1)
    ŞUBAT 2012 (3)
    KASIM 2011 (1)
    EKİM 2011 (1)
    EYLÜL 2011 (1)
    AĞUSTOS 2011 (1)
    TEMMUZ 2011 (2)
    HAZİRAN 2011 (1)
    MAYIS 2011 (1)
    NİSAN 2011 (1)
    MART 2011 (1)
    ŞUBAT 2011 (1)
    OCAK 2011 (2)
    ARALIK 2010 (2)
    KASIM 2010 (2)
    EKİM 2010 (2)
    EYLÜL 2010 (1)
    AĞUSTOS 2010 (1)
    HAZİRAN 2010 (1)
    OCAK 2010 (1)
    KASIM 2009 (1)
    EYLÜL 2009 (1)
    OCAK 2009 (2)
    EKİM 2008 (4)
    TEMMUZ 2008 (2)
    NİSAN 2008 (3)
    OCAK 2008 (1)
    EKİM 2007 (1)
    EYLÜL 2007 (7)
    TEMMUZ 2007 (4)
    HAZİRAN 2007 (1)
    NİSAN 2007 (3)
    OCAK 2007 (1)
    EKİM 2006 (1)
    EYLÜL 2006 (9)
    TEMMUZ 2006 (1)
    NİSAN 2006 (2)
    OCAK 2006 (1)
    EKİM 2005 (1)
    TEMMUZ 2005 (1)
    NİSAN 2005 (1)
    OCAK 2005 (1)
    TEMMUZ 2004 (1)
    NİSAN 2004 (2)
    OCAK 2004 (3)
    EKİM 2003 (2)
    NİSAN 2003 (2)
    OCAK 2003 (1)
    EKİM 2002 (1)
    TEMMUZ 2002 (1)
    NİSAN 2002 (1)
    OCAK 2002 (1)
    EKİM 2001 (1)
    TEMMUZ 2001 (1)
    NİSAN 2001 (1)
    OCAK 2001 (1)
    EKİM 2000 (2)
    TEMMUZ 2000 (1)
    NİSAN 2000 (1)
    OCAK 2000 (1)
 
 
© Copyright AcarBaltas.com 2006 - Tüm hakları saklıdır. - info@acarbaltas.com Tasarım - www.emerio.net